Başarılı öğrencinin tercihi devlet lisesi
Özel okulların fiyatları ve eğitim kalitesi, LGS’den tam puan alan öğrenciler için köklü devlet liselerini cazip hale getiriyor.
Türkiye dün Liselere Giriş Sınavı (LGS) heyecanı yaşadı. Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 8’inci sınıflara yönelik düzenlenen LGS’ye bu yıl 1 milyon 22 bin 658 öğrenci başvurdu. Sınav, Türkiye genelinde 81 il ve 920 ilçede, yurt dışında ise 8 ülkede gerçekleştirildi.
Sınavda adaylar, ilk olarak sözel, ardından sayısal oturumda ter döktü. Öğrencilere iki oturum arasındaki sürede beslenme paketi dağıtıldı. Sınav sonuçları 10 Temmuz’da Millî Eğitim Bakanlığı’nın internet sitesinden açıklanacak.
Özel okulların yoğun burs kampanyalarına rağmen yüksek başarı gösteren öğrencilerin önemli kısmı sınavla öğrenci alan devlet liselerine yöneldi. Geçtiğimiz yıl 719 öğrenci 500 tam puan aldı. İstanbul Erkek, Kabataş Erkek ve Galatasaray liseleri gibi Türkiye’nin en yüksek puanlı devlet liseleri kontenjanlarını tam puanla kapattı.
Devlet okullarında seçmeli din derslerinin zorunlu hale getirilmesi, MEB’in okullardaki hijyen ve güvenlik gibi temel ihtiyaçlara “tasarruf” gerekçesiyle ödenek ayırmaması son yıllarda özel okullara yönelimi arttırsa da buna rağmen vatandaşın ilk tercihi köklü devlet liseleri oldu.
2 YILDA 131 BİN ÖĞRENCİ AZALDI
Milli Eğitim Bakanlığı’nın örgün eğitim istatistiklerine göre özel okullara ilgi son yıllarda geriledi. 2022-2023 eğitim öğretim yılında 1 milyon 670 bin 729 olan özel okul öğrenci sayısı, 2023-2024’te 1 milyon 631 bin 192’ye, 2024-2025’te 1 milyon 539 bin 579’a düştü. Böylece iki yılda özel okullardaki öğrenci sayısı yaklaşık 131 bin azaldı. Aynı dönemde özel okulların toplam öğrenciler içindeki payı yüzde 8,72’den yüzde 8,57’ye düşerken, devlet okullarının payı yüzde 84,71’den yüzde 85,57’ye yükseldi.
ÖZEL OKUL FİYATLARI 4 MİLYONU BULUYOR
Özel okul ücretlerindeki artış dikkat çekiyor. Eğitim, yemek, servis, kırtasiye ve diğer giderlerle birlikte yıllık maliyetler 500 bin lira ile 4 milyon lira arasında değişiyor. MEB, 2026 yılı için özel okullarda kademe başlangıçlarında uygulanabilecek azami zam oranını yüzde 43,92 olarak açıklasa da ücretler el yakıyor.
ÖĞRENCİ KAPMA YARIŞI VAR
Öte yandan özel okulların başarılı öğrencilere yönelik kampanyaları her geçen yıl daha da artıyor. LGS’de yüzdelik dilime giren öğrencilere yüzde 15 ile yüzde 100 arasında değişen burslar verilirken, bazı özel okullar yemek, servis, kitap ve kıyafet desteğini de burs kapsamına dahil ediyor.
Başarılı öğrenciler için “onur sınıfları”, “üniversite hazırlık grupları” ve “özel akademik programlar” oluşturuluyor. Bunun yanı sıra IB (Uluslararası Bakalorya), AP (İleri Düzey Yerleştirme), yurtdışı üniversite danışmanlığı ve çift diploma programları da tanıtımlarda öne çıkarılıyor. Rekabetin arkasında yalnızca eğitim hedefi bulunmuyor.
Özel okullar, yüksek başarı gösteren öğrencileri üniversite sınavlarında elde edecekleri sonuçlar ve tanıtım faaliyetlerinde kullanmak amacıyla da bünyelerine katmak istiyor. Derece yapan öğrenciler, okulların reklam çalışmalarında önemli bir vitrin görevi görüyor.
DEVLET OKULLARI DA ÜCRETSİZ DEĞİL
Özel okullardaki fiyatlar tartışılırken Eğitim Sen Eğitim Uzmanı Erkan Aydoğanoğlu devlet okullarının da tamamen ücretsiz olmadığını söyledi. Aydoğanoğlu, okul aile birliklerinin güvenlik, temizlik ve çeşitli hizmetler için para toplamak zorunda kaldığını ifade etti.
Bazı liselerde 5 ila 10 bin lira arasında katkı talep edildiğini, köklü ve yüksek talep gören okullarda ise rakamların 50 ile 100 bin liraya kadar çıkabildiğini söyledi. Aydoğanoğlu “Bu okullarda sosyoekonomik düzeyi daha yüksek ailelerin çocukları eğitim görüyor. Ayrıca deneyimli öğretmenler de bu okullarda görev yapıyor. Bu durum akademik başarıyı artırıyor” dedi.
REKABET EDEMEYEN ÖZEL OKUL KAPANIYOR
Eğitim Sen Genel Başkanı Kemal Irmak, LGS sonrasında özel okulların yüksek puanlı öğrencileri çekmek için yoğun burs kampanyaları düzenlemesinin temel nedeninin eğitimden çok görünürlük ve prestij olduğunu söyledi.
Son yıllarda çok sayıda özel okul açıldığını da belirten Irmak, eğitim sektöründeki rekabetin giderek arttığını vurguladı, “Köklü özel okullar ayakta kalmayı başarırken, yeterli öğrenci bulamayan ya da rekabet edemeyen çok sayıda özel okul kapanıyor. Veliler özel okulları çoğu zaman daha iyi eğitim verildiği düşüncesiyle tercih ediyor ancak bu durum her zaman gerçeği yansıtmıyor” değerlendirmesinde bulundu.
MECBUR KALINDIĞI İÇİN ÖZELE GİDİLİYOR
Eğitim-İş Genel Başkanı Kadem Özbay, özel okul sayılarındaki artışın eğitim politikalarının sonucu olduğunu söyledi. Özbay, “AKP iktidara geldiği 2002-2003 eğitim öğretim yılında özel okulların toplam okullar içindeki payı yüzde 2’ydi. Bugün yüzde 19,85’e yükseldi. Bu tablo kamusal eğitimin zayıflatılmasının sonucu. Veliler özel okulları isteyerek değil, zorunluluktan tercih ediyor. Yıllardır devlet okulları ihmal edildi. Sınıflar kalabalıklaştı, temizlik ve güvenlik sorunları arttı, öğretmen açığı kronik hale geldi. Buna eğitimdeki gericileştirme uygulamaları da eklendi” diye konuştu.
