Asgari ücret tavan ücret oldu

Ücretli çalışanların yaklaşık yarısı Asgari ücret düzeyinde bir ücretle çalışmak zorunda bırakılıyor. Asgari ücret işverenin ‘maksimum’ ödeme sınırı haline geldi. İŞKUR, 2025 yılına ilişkin İşgücü Piyasası Araştırma Raporu, emeğin değerine dair çarpıcı bir tabloyu gözler önüne serdi. Raporda işverenlerin açık işler için öngördüğü ücret düzeyleri yer aldı.

İşverenlerin açık işlerde ödemeyi düşündüğü ücret düzeyleri incelendiğinde açık işlerin yüzde 53,2’sinde işverenler asgari ücret düzeyinde işgücü talebinde bulundu. Yüzde 35,3’ünde ise işverenler asgari ücretin bir buçuk katı oranında ücret vermeyi düşündüğünü belirtti.

2025 yılında en fazla açık işi olan ilk yirmi meslekte işverenlerin öngördüğü ücret seviyesi incelendi. Toplam açık işlerde ilk sırada yer alan asgari ücret düzeyi, ilk 20 mesleğin on beşinde de ilk sırada yer aldı. İlk 20 mesleğin yalnızca beşinde ise işverenler asgari ücretin 1,5 katı düzeyinde ücret öneriyor.

Raporda özellikle açık işlerin fazla olduğu mesleklerin büyük bölümünün, makineci (dikiş), temizlik görevlisi, beden işçisi, garson gibi düşük vasıf gerektiren, emek yoğun işler olduğu kaydedildi. Nitelik farklarının yeterince fiyatlanmaması, işgücü arzının yüksek olması ve sektörlerin düşük katma değerli olması gibi sebeplerden ücret düzeyinin asgari ücret çerçevesinde kaldığı ifade edildi.

Buna göre satış elemanı–tezgahtar mesleğinde yüzde 93,5, temizlik görevlisi yüzde 91,6 ve paketleme işçisi talebinde de işverenlerin yüzde 81’i asgari ücret vermeyi düşünüyor.

CİNSİYET AÇIĞI

Ayrıca raporda açık işlerde işverenlerin cinsiyet tercihleri ücret düzeyleri ile ilişkilendirildi. Kadın ve erkek işgücü taleplerinde işverenlerin ödemeyi düşündükleri ücret farklılıkları dikkati çekti.

İşverenlerin erkek işgücü taleplerinin yüzde 46,1’inde asgari ücret düzeyi ödenmesi beklenirken bu oran kadın işgücü tercihinde yüzde 67,2’ye yükseldi.

Kadın işgücü taleplerinin yüzde 26,3’ünde işverenler asgari ücretin bir buçuk katı düzeyinde ödeme yapmayı düşünürken bu seviyede bir ücret ödemesi erkek işgücü taleplerinde yüzde 42,4’e yükseldi.

Kadın işgücü aranılan açık işlerde daha çok asgari ücret veya yakın düzeyde bir ücret verilmesi, işverenlerin vermeyi düşündüğü ücret düzeylerinde cinsiyete dayalı bir fark olduğu bir kez daha açığa çıktı.

Raporda işverenlerin açık işlerinde vermeyi düşündüğü ücret düzeyleri yükseldikçe kadın işgücü tercihinin azaldığı, erkek işgücü tercihinin arttığı dikkati çekti. Ancak asgari ücretin iki buçuk katı seviyelerinden sonraki ücret artışlarında cinsiyet tercihinin önemli görülmediği kaydedildi.

HER ŞEYE ZAM VARSA ASGARİ ÜCRETE YENİDEN ZAM!

Siyasi parti ve demokratik kitle örgütü temsilcilerinin bir araya getirerek oluşturduğu Asgari Ücret İnisiyatifi, düzenledikleri Asgari Ücret Çalıştayı’nın sonuçlarını paylaşmak ve ücretin yılda 4 kez güncellenmesini öngören yasal değişiklik taleplerini de içeren dilekçelerini Meclis’e sunmak için Ankara’da bir araya geldi. Meclis’in Dikmen Kapısı önünde yapılmak istenen basın açıklaması polis engeliyle karşılaştı. Olgunlar Caddesi’nde yapılan açıklamayı okuyan Nurseli Gözüaçık, şunları söyledi:

"Siyasi iktidar tutmayan enflasyon hedeflerine göre yapılan zamlarla ücretleri baskılayıp emeği değersizleştirmeye, patronları ise dolar milyoneri yapmaya devam ediyor. Enflasyonla mücadelenin faturasının, açlığa ve yoksulluğa mahkum etmek pahasına milyonlarca emekçiye ödetilmesini kabul etmiyoruz. Asgari Ücret İnisiyatifi olarak bizler, asgari ücrete yeniden zam mücadelesini büyüterek haykırıyoruz: Akaryakıta, gıdaya, kiraya, her şeye zam varsa asgari ücrete yeniden zam!

Asgari ücretli olsun ya da olmasın, tüm yurttaşlar belirlenen asgari ücretten doğrudan ya da dolaylı olarak etkilenmektedir. Bu gerekçeyle, İş Kanunu’na ‘Asgari ücret yılda dört kez güncellenir’ maddesinin eklenmesini istiyoruz."

Havva Gümüşkaya / Birgün