BYD'nin yatırımı iptal etme gerekçesi belli oldu!
Çinli otomotiv devi BYD’nin Manisa’da 1 milyar dolarlık yatırımla kurmayı planladığı üretim tesisi projesi askıya alındı. İddiaya göre kararda, Türkiye ile Çin arasındaki güven sorunlarının yanı sıra ABD faktörünün de etkili olduğu belirtilirken, yatırımın geleceğine ilişkin belirsizlik sürüyor.
Çin merkezli otomobil üreticisi BYD, bir süredir Türkiye’de üretim tesisi kurmak için çalışmalar yürütüyordu. Temmuz 2024’te, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla Manisa’da 1 milyar dolarlık yatırım kapsamında üretim tesisi için protokol imzalandı. Söz konusu anlaşma ile BYD’nin Türkiye pazarında çeşitli vergi ve gümrük avantajları elde ettiği belirtildi.
Ancak geçen iki yıl boyunca fabrika için hiçbir somut adım atılmadı. Son olarak BYD, Türkiye yatırımını askıya aldığını açıkladı. Şirketin bu önemli kararı almasının ardında iki temel neden bulunduğu belirtiliyor.
ABD baskısı ve Türkiye-Çin ilişkilerinde güven sorunu öne çıkıyor
Middle East Eye'dan Ragıp Soylu'nun aktardığına göre, yatırımın iptalinde başta ABD’nin baskısının etkili olduğu iddia ediliyor. Türkiye’nin, 2015’te Çin ile 3,4 milyar dolar değerindeki hava savunma sistemi anlaşmasını, ABD’nin yoğun baskısı sonrası feshettiği dönemi hafızalarda canlı tutan Pekin yönetimi, bu sürecin ilişkilerde güven sorunu yarattığını savunuyor. Çinli yetkililer, söz konusu iptal kararını Türkiye’nin güvenilir bir ticaret ortağı olup olmadığına dair endişelerin temel göstergesi olarak nitelendiriyor.
Yatırım krizinde yeni boyut
Bir diğer önemli faktör ise, Türkiye’nin Çin’in Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki insan hakları politikaları karşısındaki tutumu olarak öne çıkıyor. Yaklaşık 12 milyon Uygur Türkünü etkileyen politikalara Ankara’nın açık bir şekilde karşı durmaktan kaçınması, Pekin’in güvenini kazanmakta yetersiz kaldı. Uluslararası insan hakları kuruluşları, Çin hükümetinin Sincan’daki uygulamalarını soykırım olarak tanımlarken, Türkiye’nin bu konuda daha temkinli ve sessiz bir diplomasi izlediği ifade ediliyor.
BYD’nin Manisa yatırımında belirsizlik
Tüm bu gelişmelerin ardından, BYD’nin Manisa’daki üretim tesisi projesi şimdilik durdurulmuş durumda. Hem siyasi hem de diplomatik riskler, projenin tekrar gündeme gelip gelmeyeceği konusunda soru işaretlerine yol açıyor. Türkiye ise, yatırım ortamının istikrarı adına yeni adımlar planlıyor.
