Eşel mobil devam edecek mi?
Orta Doğu'da tırmanan gerilim nedeniyle Brent petrolün varil fiyatı hızla yükselirken, akaryakıta gelen peş peşe zamlar eşelmobil sistemiyle dengeleniyor. Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca, eşelmobil sisteminde kademeli sonlandırma sürecine geçildi. Temmuz ayı sonuna kadar yüzde 50 olarak uygulanacak ÖTV karşılama oranı, ağustos ve eylül aylarında yüzde 25'e düşürülerek 1 Ekim itibarıyla tamamen sona erecek.
Orta Doğu'da yeniden tırmanan jeopolitik gerilim ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin endişeler küresel petrol fiyatlarını artırıyor.
Brent petrolün kısa sürede 72 dolardan 88 dolara kadar yükselmesi akaryakıtta yeni zamları beraberinde getirirken, eşelmobil sistemi fiyat artışının yaklaşık yarısını üstlenerek vatandaşın cebini korumaya devam ediyor.
Bu hafta benzine toplam 2 lira 69 kuruş, motorine ise 3 lira 12 kuruş zam pompaya yansıdı. Eşelmobil sistemi sayesinde oluşan maliyet artışının yarısı özel tüketim vergisinden (ÖTV) karşılandı.
POMPAYA EŞELMOBİL KALKANI
Günlük yaklaşık 57 milyon litre dizel ve 22 milyon litre benzin tüketilen Türkiye'de bu hafta benzinde gerçekleşen ilk zammın 1 lira 55 kuruşu, ikinci zammın ise 1 lira 14 kuruşu pompaya yansıdı. Litre başına benzinde yaklaşık 5 lira 38 kuruşluk maliyet artışının yarısını, motorinde ise yaklaşık 6 lira 24 kuruşluk maliyet artışının yarısı eşelmobil sistemi kapsamında ÖTV'den karşılandı.
Eşelmobil sistemi depo maliyetlerinde de önemli bir avantaj sağladı. Dizel araç sahibi vatandaş 50 litrelik bir depoda yaklaşık 156 lira tasarruf etti. Benzinde ise aynı büyüklükteki depoda yaklaşık 135 liralık tasarruf yapıldı. Mevcut tüketim düzeyi dikkate alındığında bu hafta vatandaşa günlük yaklaşık 240 milyon liralık ÖTV desteği sağlandı.
UYGULAMA 1 EKİM'E KADAR
3 Temmuz'da yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile eşelmobil sisteminin kademeli olarak sonlandırılması kararlaştırıldı. Buna göre 31 Temmuz'a kadar rafineri fiyatlarında oluşan artışların yüzde 50'si ÖTV'den karşılanmaya devam edecek.
Ağustos ve eylül aylarında bu oran yüzde 25'e düşürülecek. Yurt içi rafineri fiyatlarında indirim olması halinde ise bu indirimin tamamı kadar ÖTV tutarlarında artış olacak şekilde yeniden belirlenecek. 1 Ekim 2026 itibarıyla ise uygulama tamamen sona erecek.
Akaryakıt fiyatları yalnızca araç sahiplerini değil, taşımacılık, lojistik ve üretim maliyetleri üzerinden bütün ekonomiyi etkiliyor. Zamların tamamının pompaya yansımaması hem vatandaşın akaryakıt giderini sınırlıyor hem de ulaştırma maliyetleri üzerinden oluşabilecek yeni fiyat artışlarının önüne geçerek enflasyon baskısını azaltıyor.
Cemal Emre Kurt
