Kentsel dönüşüm kira desteği çok yetersiz kaldı
Kentsel dönüşümde hak sahiplerine verilen kira desteği, piyasa koşullarının çok gerisinde kaldı. Evini dönüştürme aşamasında olan vatandaşlar, Aralık 2024’ten bu yana güncellenmeyen kira desteği tutarının barınma maliyetini karşılamaktan uzak olduğunu ifade ediyor. 20 aylık enflasyonun yüzde 47’yi bulduğunu belirten vatandaşlar, kira yardımı miktarının günümüz ekonomik koşullarına uygun şekilde yeniden düzenlenmesi çağrısında bulundu.

Kentsel dönüşümde kira desteği miktarı yeniden tartışma konusu oldu. Deprem riskine karşı kentsel dönüşümün hızlandırılması hedeflenirken, vatandaşın önündeki en büyük engellerden biri kira desteğinin yetersizliği olarak öne çıkıyor. 2025 yılı için güncellenen kira desteği tutarları İstanbul'da 8 bin TL, Ankara, Antalya, Bursa ve İzmir'de 6 bin 500 TL, diğer büyükşehirlerde 5 bin 500 TL, kalan 51 ilde ise 4 bin 500 TL olarak uygulanıyor. Artan kira fiyatlarına rağmen destek tutarlarında yeni bir artış yapılmaması ise sektör temsilcileri ve hukukçuların tepkisini çekiyor.
YARDIM MİKTARININ YARISI ERİDİ
Bakanlığın kira desteği tutarlarında son güncellemeyi 2024 yılı sonunda yaptığı biliniyor. Aradan geçen 20 aylık süreçte açıklanan aylık TÜFE artışlarının toplamı yaklaşık yüzde 47'ye ulaşmasına rağmen kira desteği tutarlarında yeni bir artışa gidilmedi. Bu durum, özellikle kira fiyatlarının hızla yükseldiği büyükşehirlerde mevcut desteklerin reel değerinin önemli ölçüde eridiği yönündeki eleştirileri de beraberinde getirdi. Sektör temsilcileri ve hukukçular, mevcut desteklerin barınma maliyetlerini karşılamaktan uzak kaldığını belirterek, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na kira yardımlarının günümüz ekonomik koşullarına göre yeniden düzenlenmesi çağrısında bulunuyor.
FİNANSMAN SORUNU DÖNÜŞÜMÜ YAVAŞLATTI
Kentsel Dönüşüm Uzmanı Mimar Dr. Nihat Şen, kentsel dönüşümün istenilen hızda ilerleyememesinin en önemli nedenlerinden birinin finansman olduğunu belirterek, ekonomik koşullar nedeniyle vatandaşların borçlanmaktan çekindiğini söyledi. Mevcut kira desteklerinin yetersiz kaldığını vurgulayan Şen, "İstanbul'da 8 bin TL, diğer illerde ise 6 bin 500 TL ile 4 bin 500 TL arasında değişen kira yardımları, kiraların aşırı derecede yüksek olması nedeniyle yetersiz kalıyor" dedi. Bu konuda"ciddi bir makas oluştuğunu" belirten Şen, kira yardımlarının günümüz koşullarına göre artırılması ve her yıl TÜFE oranında güncellenmesi gerektiğini dile getirdi.
DESTEKLER İLÇEYE GÖRE BELİRLENMELİ
Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği (AYİDER) Başkanı Hakan Şişik, Bakanlığın sağladığı kira yardımlarının enflasyonist ortam nedeniyle çok düşük kaldığını söyledi. Şişik, kira desteklerinin yetersizliği ve "Yarısı Bizden" kampanyasının yıl sonunda sona erecek olmasının dönüşüm bekleyen vatandaşlarda endişe oluşturduğunu belirterek şunları kaydetti: "Kira yardımları mutlaka ilçe ilçe ayrı oranlarda belirlenmeli. İlçeler arası nüfus transferini engellemek ve kira piyasasını olumsuz etkilememek adına her ilçede farklı kira yardımı uygulanmalı." Şişik, 2027 yılında Bakanlıktan en büyük beklentilerinin, Yarısı Bizden kampanyasına benzer, toplum tarafından kabul görecek yeni bir programın hayata geçirilmesi olduğunu kaydetti.
Mehmet Ali Parto
