Kira maaştan hızlı arttı! Acil ek zam

TÜİK, yine şaşırtmadı ve milyonlarca emekli, kamu emekçisi ve emeklisinin alacağı zam oranının netleştiği Haziran’da son altı ayın en düşük enflasyonunu açıklandı. En son yine zam öncesi Aralık 2025’te yüzde 1’in altında açıklanan aylık enflasyon Haziran’da yüzde 0,99 ile ince bir hesapla yüzde 1’in altında kalarak beklentilerin altına açıklandı.

TÜFE’deki yıllık artış yüzde 32,11 oldu. 12 aylık ortalama enflasyona göre belirlenen kirada tavan zam oranı ise yüzde 32,03 olarak ortaya çıktı. Merkez Bankası yılın ikinci enflasyon raporunda 2026 yılı ara hedefini yüzde 16'dan yüzde 24'e, 2027 için yüzde 15'e, 2028 için yüzde 9'a yükselirken beklentiler yıllık enflasyonun yüzde 30’un altında gerçekleşmeyeceği yönünde.

İktidar ise kamu emekçisi ve emekli aylıklarına zam taleplerine kulakları tıkadı. Ocak-Haziran dönemini kapsayan 6 aylık enflasyonun yüzde 17,76 olarak gerçekleşmesiyle SSK ve BAĞ-KUR emekli aylıklarına bu ay yüzde 17,76 oranında zam yapılacak. Kamu maaş ve aylıklarına ocak ayında yapılan zammın yüzde 11’i toplu sözleşme zammından oluşuyor. Buna göre yüzde 6,09 oranında enflasyon farkı ortaya çıktı. Buna yüzde 7 oranındaki toplu sözleşme zammıyla birlikte temmuz ayında memur maaşları ve emekli memur aylıkları yüzde 13,52 oranında artacak.

ACİL EK ZAM

Kamu İş’ten yapılan açıklamada adına ‘zam’ denemeyecek bu oranın, ocak ayından bu yana yaşanan reel erimeyi karşılamaktan uzak olduğu vurgulandı. Temmuz ayında banka hesaplarına yatacak maaşların satın alma gücünün, ocak ayındaki satın alma gücünün dahi altında kalacağına dikkat çekildi. Ocak ayında 61 bin 890 lira olan en düşük kamu çalışanı ücreti, altı ayda net 11 bin lira eridiği, yüzde 13,52’lik artışın getireceği zammın ise 8 bin 400 lirayı bulmadığı ifade edildi. Toplu sözleşmeyle verilen yüzde 7’lik payın, gerçek enflasyon karşısında en fazla bir-iki ay içinde yok olacağı vurgulandı. Yurttaşın hissettiği gerçek enflasyonun yüzde 50 civarında olduğu kaydedildi. Yüzde 13,52’lik zammın devletin kendi memuruna kestiği yoksulluk cezası olduğu ifade edildi.

Türkiye’nin milli gelirinin 2002 yılından bu yana 17,5 kat artarken, kamu çalışanlarının aylıklarındaki artışın 14,7 katta kaldığına dikkat çekildi. Emekçi büyümeden pay alamamış, sürekli geriye gittiği vurgulandı. KESK’in Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı önünde yapmak istediği basın açıklaması NATO Zirvesi yasakları kapsamında Yılmaz Güney Sahnesi önünde yapılmak zorunda kalındı.

Basın açıklamasında “Üç yıl boyunca 88 milyonun gözünün içine baka baka söylediklerinin koca bir yalandan ibaret olduğu bugün bir kez daha ispatlandı” denildi. KESK Başkanı Ayfer Koçak’ın okuduğu basın açıklamasında “İktidar sözcüleri ‘enflasyon düştü’ masalları anlatsa da yüksek enflasyon sıralamasında dünya beşincisi bir ülkede yaşıyoruz. Maaşlarımızın yüzde 75’i gıda, kira ve ulaşım kalemlerine gidiyor. Gıdadan kiraya enflasyonun her türünde AB ve OECD ülkeleri içinde açık ara birinci sıradayız. Dolayısıyla maaşlarımız hızla buharlaşıyor. Yaşamımız gittikçe zorlaşıyor. Barınma, beslenme, sağlık, eğitim gibi en temel ihtiyaçlarımızı dahi karşılamakta zorlanıyoruz” ifadeleri kullandı. Temmuz ayı maaşlarımızda ek yüzde 35 zam talebinde bulunan KESK, ilave seyyanen ödenek başta olmak üzere mevcut tüm ek ödemelerin taban aylığına yansıtılmasını istedi.

KİRA MAAŞTAN HIZLI ARTTI

Açıklanan zamların daha vatandaşın cebine girmeden eridiğini belirten CHP Manisa Milletvekili Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu, maaş artışlarının yalnızca enflasyon oranı üzerinden değerlendirilmesinin eksik olacağını belirterek, asıl ölçütün yurttaşın satın alma gücü olduğunu belirterek şunları söyledi: “Ankara'da ortalama konut kirasının yaklaşık 30 bin lira seviyesine ulaştı ve temmuz ayında yenilenen kira sözleşmelerinde uygulanacak azami artış oranının yüzde 32,11 olarak açıklandı. Memur maaşları yaklaşık yüzde 15 oranında artırılırken, kira artış oranı yüzde 32'nin üzerine çıkıyor. Başka bir ifadeyle, maaş artış hızı barınma maliyetindeki artışın yarısında kalıyor.

Kira sözleşmesini yenileyen bir kamu görevlisinin maaşına gelen artışın tamamından fazlası, daha cebine girmeden kira farkı olarak eriyor. Emeklinin ve memurun harcama sepetinde kira, gıda, elektrik, doğalgaz, ulaşım ve sağlık harcamalarının payı ortalamanın üzerinde seyrediyor. Sistem, emeklileri yoksulluğa mahkûm eden bir yapıya dönüşmüştür durumda. Ekonomi büyüyor deniliyor ancak büyümeden ücretli kesimin aldığı pay her yıl azalıyor. Gelir dağılımındaki bozulma derinleşirken, enflasyonun yükü sabit gelirli vatandaşın omuzlarına bırakılıyor.” Bakırlıoğlu, “Enflasyonu ücretleri baskılayarak düşürmeye çalışmak sürdürülebilir bir politika değildir. Vatandaşın beklentisi TÜİK tablosunda görünen rakamlar değil, mutfakta, pazarda ve kira öderken hissedeceği gerçek bir alım gücü artışıdır” dedi.

GIDA 9 PUAN YUKARI ÇEKTİ

Haziran 2026 itibarıyla yıllık enflasyonun en yüksek görüldüğü harcama grubu yüzde 46,14 ile eğitim oldu. Aylık en yüksek artışın görüldüğü harcama grubu yüzde 3,46 ile gıda ve alkolsüz içecekler olarak gerçekleşti. Aylık yüksek artışın görüldüğü ikinci grup ise yüzde 2,30 ile konut oldu. Enflasyon sepeti içerisinde en yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun yıllık değişimleri ise gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 35,45, ulaştırmada yüzde 31,15 ve konutta yüzde 45,14 artış olarak gerçekleşti. Bu ana harcama gruplarının yıllık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 8,61, ulaştırmada 5,19 ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda 5,92 yüzde puan oldu. Gıda fiyatları ortalama madde fiyatlarından daha hızlı arttı. 2005 yılına göre genel fiyatlar 35,4 kat artarken, gıda fiyatları 53,6 kat arttı. Şimşek göreve geldiği Haziran 2023’te TÜFE değeri 42,5’ten 130’a çıkarken gıda fiyatları endeksi değeri ise 44,5’ten 131,9’a çıktı.

EN DÜŞÜK KAÇ OLDU?

Zamla birlikte en düşük memur maaşı 61 bin 890 TL’den 70 bin 251 TL’ye, en düşük emekli memur aylığı 27 bin 772 TL’den 31 bin 524 TL’ye çıkacak. En düşük memur maaşı ile en düşük emekli memur aylığı arasındaki fark 34 bin 118 TL’den 38 bin 727 TL’ye yükselecek. Sene başında 20 bin TL olarak belirlenen en düşük emekli aylığı da Meclis’e sunulan yasa teklifiyle 6 aylık enflasyon oranında artırılarak 23 bin 552 TL’ye yükselecek. 2026 Haziran’da asgari ücretin enflasyon karşısındaki kaybı 4 bin 986 TL oldu. Türk-İş’in son araştırmasına göre Haziran ayında açlık sınırı 35 bin 759 TL olurken en düşük emekli aylığının yanı sıra asgari ücret de açlık sınırının altında kalmaya devam edecek.

Havva Gümüşkaya / Birgün