TL mevduat faizinde yükseliş durmuyor!
Savaşın negatif etkilerini gidermek için Merkez Bankası’nın hamleleri mevduat ve kredi faizlerini yükseltti. 1 trilyon lirayı aşan likidite açığı bankacılık sektörünün mevduat faiz oranlarını yüzde 40’ın üzerine çıkarmasına neden olurken savaş boyunca mevduat faizinde artış 4 puanı buldu.

ABD ve İsrail’in İran’a savaşının etkilerini azaltmak için Merkez Bankası’nın hamleleri mevduat ve kredi faizlerini yukarıya taşıdı. Merkez Bankası’nın fonlama faizini yüzde 40’a çıkarması ve piyasada likidite açığının 1 trilyon lirayı aşması mevduat faizlerini her büyüklükteki mevduata yüzde 40’ın üzerine çıkarırken ticari kredi faizleri de yüzde 50’nin üzerine çıktı. Bankacılık sektörü kaynakları hem likidite açığının zorlaması hem de TL mevduat payını tutturmak zorunda olunması nedeniyle bir süre daha yüksek mevduat faizi dönemi yaşanacağı görüşünde. EKONOMİ’nin takip ettiği bir yabancı mevduat bankası mart başından mart sonuna mevduat faizini 4 puana yakın arttırdı ve yüzde 41’e çekti. Yeni mevduatını taşıyanlara ise bankalarda yüzde 45’e varan mevduat faiz oranları teklif ediliyor.
Savaşın başlamasıyla birlikte Merkez Bankası öncelikle politika faizi üzerinden piyasayı fonladığı haftalık repo ihalelerine ara verdi ve böylece fonlama faizini faiz koridorunun üst sınırı yüzde 40’a çıkardı. 5 Mart’tan bu yana Merkez Bankası’nın ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti yüzde 40 seviyesinde. Piyasadaki likidite fazlasını da bu adımlarla çeken Merkez Bankası’nın verilerine göre 30 Mart itibariyle piyasadaki likidite açığı 1 trilyon liranın üzerine çıktı. Bunun yanı sıra para arzını yavaşlatmak için Merkez Bankası deprem bölgesi ve ticari kredilerdeki zorunlu karşılık muafiyetlerini kaldırdı. Likidite sıkıntısı yaşayan bankalara ise bir rahatlatma hamlesi dün Merkez Bankası döviz karşılığı TL swap işlemlerine başladı, uzun süredir bu ihaleler düzenlenmiyordu.
Mart boyunca hep yukarı
Tüm bu hamleler ve mart ayı Para Politikası Kurulu toplantısının pas geçilmesi bankacılık sektöründe likidite yönetimini yeniden şekillendirmesine neden oldu. Mart başında ortalama yabancı mevduat bankasının 100 bin liralık mevduata 32 gün vadede yüzde 37 seviyelerinde olan TL mevduat faiz oranları ay içinde yükselerek yüzde 41’i geçti, 4 puanlık yükseliş yaşandı. Yerli bir mevduat bankasının da savaş öncesi 100 bin liralık mevduata 32 gün vadede yüzde 38 olan TL mevduat oranı bu hafta itibariyle yüzde 40,5’e çıktı. Yine 32 gün vadede 1 milyon lira üzeri mevduata yüzde 41,5 faiz öneren yerli mevduat bankası, vade günü 46’ya çıktığında mevduat faiz oranını yüzde 42’ye çıkardı. Savaş öncesi bu oranlar yüzde 30 seviyesindeydi. Bankanın TL mevduat faiz oranı mart boyunca 2.5-3 puan yükseldi. Bir yabancı mevduat bankası ise 32 gün vadede 100 bin liralık mevduata yüzde 43,5 faiz oranı önerdi. Bankaların kendi bankalarına yeni getirilen TL mevduata teklif edilen mevduat faiz oranları ise yüzde 45,5’e kadar yükseldi.
Altına yönelik talep de var
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun günlük verileri TL mevduat oranının 26 Mart itibariyle yüzde 59,6 seviyesinde olduğunu gösteriyor. 19 Mart haftasında bu oran yüzde 59,3 seviyesinde bulunuyordu. Bankacılık sektörü kaynakları likidite sıkışıklığı nedeniyle TL mevduat faizlerinde yukarı yönlü ayarlama yapıldığını belirtirken Merkez Bankası’nın nisan ayı Para Politikası Kurulu toplantısında da sıkılığın korunacağı beklentisi olduğunu söyledi. Her ne kadar yurtiçi yerleşiklerin döviz talebinde hızlı bir yükseliş olmadığı Merkez Bankası haftalık verilerinden takip edilse de altın fiyatlarındaki aşağı yönlü hareket yurtiçi yerleşiklerin altın talebinde hareketlenme yarattı. Bankacılık sektörü kaynakları TL mevduattan ve para piyasası fonlarından çıkışın altına yöneldiği görüşünü dile getirdi.
Ekonomim
