MHP'den "link vergisi" için yasa teklifi

MHP Kırıkkale Milletvekili Halil Öztürk imzasıyla verilen ve Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu'na havale edilen teklife dair Evrensel gazetesinde yer alan haberde "İlk bakışta "basın kuruluşlarını koruma" vaadi taşısa da uluslararası örnekler, küçük ve bağımsız medya için umut vadetmiyor" denildi.

‘Büyük’lere özel pazarlık masası

Evrensel Gazetesi'nin haberine göre teklifin en dikkat çekici noktası, her dijital platformun değil, sadece "Kapsama Giren Büyük Dijital Platformların" (yıllık brüt geliri 100 milyon TL'yi aşan veya 1 milyondan fazla aktif kullanıcısı olanlar) pazarlık masasına oturacak olması. Haberde, "Bu durum, dijital dünyadaki tekelleşmeyi kırmak bir yana, mevcut devler ile ana akım medya sermayesi arasında kapalı kapılar ardında yeni bir "gelir paylaşımı" düzeni kurulacağı endişesini doğuruyor" ifadeleri kullanıldı.

"Link vergisi" mi, telif hakkı mı?

Haber, şu ifadelerle devam etti: "Her ne kadar yasa metninde "Dijital telif" ifadesi kullanılsa da bilişim hukuku çevrelerinde ve Avrupa Birliği'ndeki benzer süreçlerde "link vergisi" tanımı kullanılıyor. Bu tanımın temel sebebi, platformların sadece bir haberin başlığını veya küçük bir önizlemesini paylaşması durumunda bile ödeme yükümlülüğü altına girmesi.

Teklifin 2. maddesi, "salt bağlantı" (URL) paylaşımlarını kapsam dışı tutsa da haber başlığı, spot, küçük görsel veya otomatik özet gibi "ek unsurlar" içeren her türlü paylaşımı "Ekonomik değer yaratan kullanım" olarak tescil ediyor. Bu durum, bilginin serbest dolaşımını kısıtlaması ve platformların maliyetten kaçınmak için bağımsız medya linklerini tamamen engellemesi gibi riskler barındırıyor. Nitekim Avustralya ve Kanada'da yaşanan "haber karartmaları", bu tür bir "vergilendirme" mantığının sonucunda dijital devlerin habere erişimi tamamen kesmesiyle sonuçlanmıştı"

Habere göre teklif, platformlara Türkiye'de temsilci bulundurma zorunluluğu getirirken, uymayanlara yıllık gelirlerinin yüzde 10'una kadar ağır para cezaları ve reklam kısıtlaması öngörüyor. Bu durumun, Meta'nın Avustralya ve Kanada'da yaptığı gibi haber içeriklerini Türkiye'de tamamen erişime kapatmasıyla sonuçlanıp sonuçlanmayacağı da büyük bir soru işareti olarak duruyor.